O programie

Okladka

W tej zakładce znajdują się dokumenty dotyczące programu na lata 2007-2013. Informacje na temat programu Interreg Europa Środkowa (2014-2020) można znaleźć na stronie www.interreg-central.eu oraz w zakładce www.europasrodkowa.gov.pl/interregce.

Program dla Europy Środkowej (CENTRAL EUROPE Programme) wspiera współpracę partnerów z ośmiu państw unijnych (Austria, Czechy, Niemcy, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry, Włochy) i Ukrainy. Działania realizowane przez międzynarodowe konsorcja mogą dotyczyć innowacji, transportu i komunikacji, ochrony środowiska oraz poprawy konkurencyjności miast i regionów. Obecnie 181 instytucji z Polski uczestniczy w 101 projektach.

Warto przyjrzeć się bliżej realizowanym już projektom, żeby zrozumieć, dlaczego warto interesować się współpracą transnarodową.

Poza wymiernymi i bardzo konkretnymi korzyściami, takimi jak możliwość zrealizowania pilotażowych inwestycji, Program dla Europy Środkowej oferuje dostęp do wiedzy, innowacji i doświadczeń zagranicznych partnerów. Projekty realizowane wspólnie z nimi mogą stać się punktem wyjścia dla przedsięwzięć inwestycyjnych finansowanych ze środków innych programów. W niektórych dziedzinach, np. związanych z ochroną środowiska, zmianami klimatycznymi czy rozwojem szlaków komunikacyjnych nie da się wiele zdziałać bez międzynarodowego partnerstwa.

Projekt transnarodowy powinien liczyć co najmniej 3 partnerów pochodzących z różnych państw objętych obszarem programu, jednak średnia liczba uczestników korzystających z dofinansowania w projektach dotychczas zatwierdzonych to 11. Przygotowanie projektu realizowanego w różnych miejscach Europy i zarządzanie nim w imieniu wszystkich partnerów stanowi nie lada wyzwanie administracyjne. Jednak już 10 polskich instytucji pełni z powodzeniem funkcję partnera wiodącego, zawdzięczając tej roli znaczący wpływ na zakres i jakość rezultatów projektu oraz doskonalenie zdolności managerskich instytucji. Aby zilustrować możliwości, jakie stwarza program, warto prześledzić trzy projekty prośrodowiskowe zarządzane przez polskich partnerów.

W listopadzie 2010 roku zakończono jedną z inwestycji pilotażowych projektu REURIS (pełna nazwa: Revitalisation of urban river spaces) zarządzanego przez Główny Instytut Górnictwa (GIG) z Katowic. Nowo zagospodarowany teren o powierzchni około 4,1 ha położony jest w otwartej przestrzeni nadrzecznej katowickiej rzeki Ślepiotki (na odcinku o długości 450 m) w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów silnie zurbanizowanych, w tym intensywnej zabudowy mieszkaniowej, przemysłowej i transportowej. Miejsce to pozostawało wyłączone z normalnego użytkowania przez około 40 lat i w tym czasie służyło głównie do nielegalnego składowania odpadów. Innowacyjność inwestycji polega na tym, że po raz pierwszy w polskim mieście połączono kreację przestrzeni publicznej z częściową naturalizacją doliny rzecznej. Zgodnie z założeniem projektowym, zakomponowane zbiorowiska roślinne, odpowiadające warunkom siedliskowym doliny rzecznej, uzyskają zdolność do samopodtrzymywania się. Wszystkie rozwiązania projektowe podporządkowane zostały odtworzeniu walorów estetycznych w nawiązaniu do naturalnego krajobrazu doliny rzecznej. Usunięto kilkadziesiąt ton gruzu i innych odpadów zalegających na dnie i zboczach doliny oraz roślinność inwazyjną. Wyeksponowano naturalne elementy ukształtowania terenu, np. pozostałości starorzeczy, mokradeł, formy erozyjne, dominujące okazy drzew. Sposób zagospodarowania terenu stał się przedmiotem uzgodnień z lokalną społecznością i instytucjami, trwających od wiosny 2009 roku. Dzięki temu przedsięwzięcie uzyskało pełną akceptację mieszkańców. Projekt demonstruje możliwość bezpiecznego zagospodarowania obszarów nadrzecznych w dzielnicy miasta, w której występuje niedostatek wysokiej jakości przestrzeni publicznych. Obecnie teren jest ogólnodostępny dla osób w każdym wieku i o różnej sprawności fizycznej, w tym dla osób na wózkach. Do trwałości i niskiej kosztochłonności obiektu przyczynia się wykorzystanie naturalnych zjawisk, w tym oczekiwanej sukcesji roślinnej jako czynników kształtujących jego ostateczny obraz. Lokalna społeczność oraz okoliczne szkoły i przyrodnicy deklarują wsparcie w formie wolontariatu – zarówno w monitorowaniu, jak i utrzymywaniu w dobrym stanie elementów obiektu.

Drugi zarządzany przez GIG projekt o akronimie FOKS (pełna nazwa: Focus on Key Sources of Environmental Risks) polega na współpracy partnerów z 4 państw europejskich w dziedzinie lokalizowania i unieszkodliwiania zagrażających gruntom i wodom podziemnym toksyn zalegających na terenach poprzemysłowych. Powodem podjęcia polskiej inwestycji pilotażowej były skutki środowiskowe działającej od 1917 roku w Jaworznie fabryki chemicznej "Organika Azot" SA, która od początku była miejscem syntezy różnych związków chemicznych, w tym bardzo toksycznych, a zarazem trwałych, mogących przetrwać w środowisku dziesiątki, a nawet setki lat. Od 1928 do lat 80. ubiegłego stulecia sąsiedztwo zakładu było miejscem składowania substancji niebezpiecznych powstałych podczas produkcji pestycydów, ale także środków higieny i innych. Składowanie odbywało się bez zabezpieczeń dla środowiska, często w sposób niezorganizowany i niejednokrotnie bez jakiejkolwiek dokumentacji. W rezultacie doszło do znacznego skażenia gleby, wód powierzchniowych i gruntowych. Według ostrożnych szacunków, w dolinie Wąwolnicy zalega kilkaset tysięcy ton odpadów silnie toksycznych dla człowieka i innych organizmów, a także ponad pół miliona metrów sześciennych zanieczyszczonego gruntu. Najważniejszą składowaną trucizną jest heksachlorocykloheksan (HCH). Projekt FOKS stworzył możliwość przetestowania patentu czeskiego partnera w zakresie neutralizacji niebezpiecznych odpadów. W ramach projektu na terenie składowiska rozstawiono laboratorium, którego zadaniem jest przetestowanie możliwości przetworzenia toksycznych odpadów przy użyciu miedzi i aktywnego węgla na związki nietoksyczne. Jeśli metoda ta się sprawdzi, można będzie podjąć się likwidacji problemu skażenia przy wykorzystaniu innych, dużo większych funduszy.

Zarządzany przez miasto Bydgoszcz projekt COBRAMAN (pełna nazwa: Manager Coordinating Brownfield Redevelopment Activities) ma na celu uporanie się z problemem skażenia i innej spuścizny terenów poprzemysłowych poprzez wypracowanie koncepcji skutecznego zarządzania nimi. Projekt przewiduje stworzenie nowego stanowiska pracy w urzędach miast tzw. menedżera do spraw terenów poprzemysłowych, z wyodrębnionym zakresem obowiązków i z odpowiednim przygotowaniem. Wyznaczone przez partnerów projektu osoby uczestniczyły w cyklu szkoleń. Ponadto, w ramach projektu powstaje Europejska Szkoła Zarządzania Terenami Poprzemysłowymi. Dwie uczelnie wyższe, będące partnerami projektu, Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy i Uniwersytet Techniczny w Ostrawie, tworzą obecnie programy edukacyjne, w oparciu o które wykształcą pierwszą grupę menedżerów do spraw koordynacji działań rewitalizacyjnych procesów poprzemysłowych. Równolegle w ramach projektu realizowane będą inwestycje pilotażowe. W Polsce przeprowadzone zostanie rozpoznanie i ocena stanu skażenia gruntu na terenie poprzemysłowym w Bydgoszczy nad rzeką Brdą. W ramach inwestycji demonstracyjnej nastąpi remediacja terenu z wykorzystaniem innowacyjnych metod oraz zagospodarowanie terenu na cele rekreacyjne. Kolejnym z produktów projektu będzie Podręcznik zarządzania terenami poprzemysłowymi.

Strona przechowuje oraz uzyskuje dostęp do informacji już przechowywanej w urządzeniu użytkownika wykorzystując mechanizm plików Cookies. Akceptacja lub brak zgodny na wykorzystywanie plików Cookies odbywa się za pomocą ustawień przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz tutaj

Nie pokazuj więcej tego komunikatu